فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٦ - فصل در مشترك معنوى بودن وجود

مشتركا فيه لجميع الاشياء و معلوم انّ مفهوما واحدا لا ينتزع من حقائق‌

متباينة بما هى متباينة لم يكن الوجودات حقائق متباينة بل مراتب حقيقة

مقولة بالتّشكيك.

ترجمه:

فصل در مشترك معنوى بودن وجود

اينمسئله نيز از اصول مسائل حكمت بوده و از آن حقيقت و ماهيّت مرام‌

فهلويّون استنباط مى‌شود و انشاء اللّه بزودى مسلك ايشان ذكر خواهد گرديد.

و وجه اينكه گفتيم اينمسئله از امّهات مسائل حكمت است آنستكه‌

وقتى مفهوم وجود را مشترك بين جميع اشياء دانستيم و جمله آنها را مشترك در

اين مفهوم فرض كرديم و از آنطرف معلوم و واضح است كه مفهوم واحد هرگز از

حقائق متباين بملاحظه تباينى كه دارند انتزاع نمى‌شود باين نتيجه مى‌رسيم كه‌

وجودات پس نبايد حقائق متباينه‌اى باشند بلكه جملگى در حقيقت و ذات با هم‌

متّحد بوده و هر يك مراتب و مرحله‌اى هستند براى يك حقيقتى كه داراى‌

تشكيك مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

يكى ديگر از مسائل مهمّه‌اى كه جزء اصول و اساس مسائل حكمت‌

محسوب مى‌شود بحث از اشتراك وجود مى‌باشد و ببركت همين مسئله مكتب‌

فهلويّون دانسته مى‌گردد.

شرح اينكلمه و حقيقت مذهب ايشان در بحث وحدت و كثرت وجود

انشاء اللّه ذكر خواهد شد.

و امّا تقرير و توضيح اهمّيّت اين بحث آنستكه:

وقتى مفهوم وجود را مشترك دانستيم و تمام موجودات را چه موجودات‌

نفس الامريّه و چه غير آن از قبيل آفاقيّه و انفسيّه و ذهنيّه و خارجيّه را در پرتو نور